Hollandse garnalen

Als ik een scheepshoorn had, dan zou ik er een loflied op blazen voor de Hollandse garnaal. Taratattataaaa vergeet dit kleine schaaldiertje niet, de volgende keer als je naar de visboer gaat! Ze zwemmen gewoon voor onze eigen kust – in de Noordzee én de Waddenzee - en smaken licht zilt, romig, een klein beetje zoet. Heerlijk in een cocktail, kroketje of op een vers wit kadetje. 

Viswijf

Als ik schipper Dirk van Deurloo (38) benader of ik mee aan boord mag op zijn garnalenkotter, is zijn antwoord kort en bondig: “Vrijgezelle dames kunnen altijd mee.” Top, is mijn single status toch nog ergens goed voor! Dezelfde zondagavond nog spring ik om middernacht op zijn schip, die om stipt 5 minuten over 12 wegvaart uit Vlissingen. Niet eerder, “Want dan is het nog zondag.” Wanneer we weer terug zijn? “Geen idee,” antwoordt Dirk. “Het kan twee, drie of vier dagen duren. Hoe lang we weg zijn, hangt af van hoe snel we vissen. We mogen op het moment 3.000 kilo Hollandse garnalen vangen, oftewel 175 kisten.” 

Het ruime sop
Dus laat ik me meevoeren op de deinende golven voor de Noordzeekust tussen Westkapelle en Cadzand, met tien dozijn krijsende meeuwen in onze kielzog. Zwabberen op de eerste dag mijn benen nog over het dek en voel ik me net een aangespoelde zeemeermin. Naarmate de dagen verstrijken worden mijn benen zeevaster en komt mijn innerlijke Jack Sparrow naar boven. Al snel wordt dit mijn tweede thuis, wat niet moeilijk is ook: zelfs het uitzicht vanuit het wc-raam is mooier dan willekeurig welke breedbeeldteevee. 

 

Tien uur op, vijf uur af
Slapen doen we benedendeks, in een pikdonker slaapgedeelte met vier stapelbedden. Naast Dirk en ik, zijn er nog twee mannen – Joop en Chris – aan boord: Zij gaan tien uur op, en vijf uur af. Oftewel: werken tien uur, en slapen vervolgens vijf uur. Door het zachte wiegen van de golven heb ik zelf nog nooit zo lang geslapen. “Jij gaat 12 uur op, 12 uur af,” lacht Dirk als ik weer eens gapend bovendeks kom. “Ik kan er niks aan doen,” lach ik terug. Het lijkt hier aan boord net alsof ik gewiegd wordt in de armen van moeder aarde!” 

 

Een schip met vleugels

Een garnalenkotter is in feite een vrij bizar gevaarte. Aan weerszijden van het schip hangen grote “vleugels” van netten waaraan zwarte ronde ballen zitten. “Die ballen rollen over de zeebodem,” legt Dirk uit in onvervalst Zeeuws dialect. “Die garnalen schrikken zich hun eigen daardoor helemaal het leplazarus, springen naar boven en komen zo in de netten.” De vissers zelf zijn trouwens allesbehalve zeerovers. Garnalen zijn er genoeg in de Noordzee. Voordat Corona uitbrak mochten de vissers er onbeperkt van vangen. Dirk wijst naar de inhoud van de netten: “Je ziet ‘t, er zijn er miljarden.” 

 

Een minifabriek op het water 

Op het dek van het schip staat een soort kleine openluchtfabriek, waarin de vangst wordt gesorteerd. Vissen, krabben en andere bijvangst gaan direct levend overboord. De garnalen zelf worden aan boord gekookt zodat ze langer houdbaar blijven. Van springlevend grijs trekken ze in een paar minuten krom en worden ze oranjeroze. Ik mag vervolgens de laatste schelpen, kleine krabbetjes en mini pijlstaartinktvissen die door de kookketel zijn gesneakt eruit vissen, voordat ze via een buis naar het ruim gaan en in kisten met ijs worden afgedekt. 


Duwen, draaien, trekken

Dit is tevens de beste plek om te staan op het schip: hier kan ik namelijk zoveel garnalen eten als ik wil. Van Dirk leer ik er hoe je ze het beste pelt. “Eerst pak je de kromgetrokken garnaal aan de kop en staart vast tussen duimen en wijsvingers en trek je hem recht. Dan duw je de garnaal ‘in elkaar’, zodat de rug knakt. Bij de derde ‘schub’ draai je het lijfje een kwartslag. Vervolgens trek je de schaaldelen van de staart en het kopgedeelte eraf.” Hoe hij ze zelf het liefst eet? “Zoals een vrouw,” lacht Dirk, toch een beetje schurkachtig. “Puur natuur!”

 

Zelf een keer zien hoe Hollandse garnalen gevangen worden en ze pellen? Op Texel kun je een dagje meevaren op de TX10 of TX20. Aan het einde van de bootreis krijg je een zakje ongepelde garnalen mee. Je kunt ook je visboer om ongepelde garnalen vragen. Geen zin om te pellen? Ongepelde garnalen zijn ook heerlijk om te frituren en als snack te dippen in zelfgemaakte cocktailsaus. 

 

*Dit Lekker lokaal column verscheen eerder in Foodies magazine